Jajce

Jajce – grad muzej pod otvorenim nebom

Autor: Nejra

Nekad kraljevski, a sada grad muzej pod otvorenim nebom Jajce nalazi se u srednjoj Bosni na obalama rijeka Plive i Vrbasa. Ono što Jajce prvenstveno čini prepoznatljivim jeste veličanstveni vodopad koji rijeka Pliva pravi obrušavanjem niz sedrenu stijenu u rijeku Vrbas u samom centru grada.

Grad Jajce je u prošlosti bio svojevrsna „raskrsnica“ raznih kultura, naroda, političkih promjena i historijskih zbivanja te se iz svakog perioda može pohvaliti jednim kulturno-historijskim spomenikom i samim tim jednom pričom iz davnina. Počevši od antičkog doba, u Jajcu postoje nalazišta koja svjedoče o postojanju rimskog naselja na mjestu grada. Da postoji skladnost različitih vremena, svjedoče i ostaci hrama perzijskog božanstva Mitre iz 3. ili 4. stoljeća naše ere koji se nalaze u samoj blizini srednjovjekovnih zidina grada. Mitrej također predstavlja i najstariji nacionalni spomenik u Jajcu.

Ime Jajce se prvi put spominje 1396. godine,a kraljevskim gradom postaje u 15. stoljeću kada 1461. godine u Crkvi sv. Marije biva krunisan posljednji bosanski kralj Stjepan Tomašević. Dolazak Osmanlija, zatim Austro-Ugarske, historija Jajca postaje još komplikovanija ali i zanimljivija. U tim periodima ističu se mnoge stvari a jedna od njih, koja je svakako vrijedna pomena, jeste i izgradnja najveće hidrocentrale u ovom dijelu Evrope, te je zanimljiva činjenica da je jajački vodopad bio osvijetljen još u 19. Stoljeću. Poznatija činjenica iz Jajca jeste da je u Drugom svjetskom ratu, 29. novembra 1943. godine, održano II zasjedanje Antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ-a), na kojem je stvorena Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija.

Nije potrebno znati sve priče o historiji grada Jajca da biste ostali očarani njime. Obilazak grada teško da ostavlja ravnodušnim i velike kritičare današnjice. O bogatoj, komplikovanoj, nadasve burnoj i zanimljivoj historiji grada svjedoči i 27 nacionalnih spomenika od kojih se većina nalazi u centru grada. Na samom ulazu u grad, dočeka vas prizor vodopada, po mnogima prozvan simbolom grada, koji vam daje savršen uvid u nastavak vašeg obilaska. Počevši od muzeja AVNOJ-a, Mitreja, kula i kapija grada, do Katakombi i starih građevina iz Austro- Ugarskog perioda, pa i Crkve sv. Marije i Tornja sv. Luke ,džamije Esme Sultanije, Franjevačkog samostana i Crkve sv. Ivana Krstitelja, toliko toga saznate ne samo o gradu Jajcu nego o svoj historiji svijeta.

Posjeta Tvrđavi daje vam potpuno novi pogled na grad, pogled iz sasvim drugačije perspektive. Smještena je nad gradom gdje vam pruža pogled na Jajce, kraljevski grad koji odiše podsjećanjem na davno minule bitke, narode iz davnina, naše pretke. Pored današnjeg ulaza u Tvrđavu nalazi se jedini sačuvani kraljevski portal u Bosni i Hercegovini, portal sa kraljevskim grbom porodice Kotromanića iz 15. stoljeća.

Jajce nije poznato samo po svojoj kulturno- historijskoj baštini već i po svojim netaknutim prirodnim ljepotama. Na izlazu u grada nalaze se Veliko i Malo Plivsko jezero koji imaju veliki značaj za razvoj sporta, rekreacije, sportskog ribolova, turizma i uzgoja ribe. Posebnu atrakciju čine stare vodenice između Velikog i Malog Plivskog jezera nazvane Mlinčićima. Neko drugi bi u tekstu opisivao sve spomenike pojedinačno, otkrivajući im historiju i nastanak istog, i dugo opisivao grad kao grad. Vjerujte, historiju grada Jajca ne možete upoznati i naučiti iz knjiga, članaka ili putopisa. Historija grada kao što je Jajce uči se pogledom, dodirom i osjećajem. Topla preporuka za sve ljubitelje kulturno-historijske baštine i prirodnih ljepota jeste da posjete grad Jajce i osjete duh prošlosti u riznici mnogih kulturno-historijskih dešavanja.

Novum.ba

O autoru

Nejra

Ostavi komentar